هشدار جدی به فعالان بازار رمزارز / چرا اتفاق کوینکس دور از انتظار نبود؟

به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از باشگاه خبرنگاران، این روزها، رمزدارایی‌ها به عنوان یک پدیده فرامرزی و غیرمتمرکز، پارادایم‌های سنتی حقوق عمومی و خصوصی را با چالشی جدی مواجه کرده اند.

در ایران، رویکرد حاکمیت طی سال‌های اخیر از نفی و سکوت، به سمت «شناسایی مشروط» و «نظارت حداکثری» تغییر جهت داده اما همچنان نگرانی‌هایی در خصوص امنیت این دارایی‌ها وجود دارد که باعث شده بعضا خسارت‌های زیادی متوجه کاربران شود.

این نگرانی‌ها باعث شد تا با یکی از فعالان شناخته‌شده این حوزه درباره ریسک صرافی‌های خارجی مانند کوینکس برای کاربران ایرانی به گفتگو بنشینیم. 

عباس آشتیانی رئیس کمیسیون بلاک‌چین سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور در این رابطه به خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: صرافی کوینکس یکی از کسب‌وکار‌های خارجی بود که به زبان فارسی نیز سرویس ارائه می‌داد و متأسفانه در داخل کشور نیز توانسته بود بخشی از کاربران ایرانی را جذب کند. طبیعی است زمانی که چنین پلتفرمی به‌صورت ناگهانی تصمیم به توقف خدمات‌دهی به کاربران ایرانی می‌گیرد، نگرانی زیادی درباره دارایی‌های مردم به وجود می‌آید.

آشتیانی بیان کرد: وقتی کسب‌وکاری خارج از کشور فعالیت می‌کند و در برابر هیچ‌یک از مراجع قضایی و انتظامی داخل کشور پاسخگو نیست، طبیعتاً حقوق کاربران ایرانی نخستین بخشی است که در معرض خطر قرار می‌گیرد. چنین کسب‌وکار‌هایی ناچارند تابع قوانین کشوری باشند که در آن فعالیت می‌کنند و کشور ما نیز به دلیل تحریم‌ها و محدودیت‌های بین‌المللی مالی با ریسک‌های مختلفی مواجه است. به همین دلیل این پلتفرم‌ها پس از مدتی، چه به‌صورت واقعی و چه با استناد به بهانه‌هایی مانند تحریم یا تبعیت از قوانین، به‌طور ناگهانی خدمات خود به ایرانیان را متوقف می‌کنند.

رئیس کمیسیون بلاک‌چین سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور تصریح کرد: در بسیاری از موارد، دارایی کاربران نیز در معرض تهدید قرار می‌گیرد و افراد عملاً امکان پیگیری حقوق خود را ندارند. این نخستین بار هم نیست که چنین اتفاقی رخ می‌دهد. از سال ۲۰۱۳ تاکنون بار‌ها شاهد تکرار این چرخه بوده‌ایم؛ کسب‌وکار خارجی وارد جامعه ایران می‌شود، تبلیغات گسترده انجام می‌دهد، کاربران ایرانی را جذب می‌کند و پس از رسیدن به حجم مناسب معاملات، ناگهان خدمات را به بهانه تحریم، تبعیت از قوانین و… متوقف می‌کند یا دارایی کاربران را بلوکه می‌کند.

وی ادامه داد: نمونه‌های متعددی در این زمینه وجود داشته است؛ از اتفاقاتی مانند Mt.Gox در سال ۲۰۱۳ گرفته تا BTC-e، WEX، بیترکس، کوینکس و موارد مشابه این چرخه همچنان ادامه دارد؛ کسب‌وکار‌های خارجی کاربران ایرانی را با وعده سود، ابزار‌های پرریسک معاملاتی و حتی بازاریابی شبکه‌ای جذب می‌کنند، اما در نهایت به دلیل پاسخگو نبودن، ریسک‌های بسیار سنگینی را به مردم تحمیل می‌کنند.

آشتیانی درباره اتفاق اخیر کوینکس گفت: آنچه در روز‌های اخیر مشاهده کردیم این بود که کوینکس ناگهان اعلام کرد به کاربران ایرانی سرویس نمی‌دهد، فرم‌های فارسی را بست، پشتیبانی فارسی را متوقف کرد و ارتباطات خود را قطع کرد. این مسئله نگرانی بسیار زیادی میان کاربرانی که از این پلتفرم استفاده می‌کردند ایجاد کرده است.

او در پاسخ به سوالی درباره واکنش فعالان فضای مجازی نسبت به ناامن بودن صرافی‌های خارجی اظهار کرد: این هشدار‌ها کاملاً درست است. حوزه بلاک‌چین و رمزدارایی‌ها ذاتاً دارای ریسک‌های سیستمی، نوسانات شدید و ریسک‌های تکنولوژیک است و زمانی که ریسک استفاده از یک کسب‌وکار خارجی و غیرپاسخگو نیز به آن اضافه شود، خطرات برای کاربران چند برابر خواهد شد. صرافی‌های خارجی محل مناسبی برای نگهداری دارایی کاربران نیستند و نگرانی‌هایی که در فضای مجازی مطرح می‌شود، بازتابی واقعی از همین مخاطرات است.

رئیس کمیسیون بلاک‌چین سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور درباره اقدام کاربران دارای دارایی در کوینکس گفت: اگر کاربران هنوز کوچک‌ترین راه ارتباطی با این صرافی دارند، حتی از طریق ایمیل رسمی، باید سریعاً درخواست برداشت دارایی خود را ثبت کنند و دارایی‌هایشان را به کیف پول‌های شخصی منتقل کنند. سال‌هاست به کاربران هشدار داده می‌شود که استفاده از کسب‌وکار‌های خارجی به دلیل نبود پاسخگویی و امکان پیگیری قضایی، ریسک بسیار بالایی دارد و امیدواریم کاربران این هشدار‌ها را جدی بگیرند.

او درباره راهکار نگهداری امن رمزدارایی‌ها نیز بیان کرد: بهترین روش نگهداری رمزدارایی‌ها استفاده از کیف پول‌های شخصی یا استفاده از کسب‌وکار‌های شناخته‌شده و شفاف داخلی است که طی سال‌های گذشته فعالیت مستمر و قابل قبولی داشته‌اند. پلتفرم‌هایی مانند نوبیتکس، والکس، بیت‌پین، آبان‌تتر، رمزی‌نکس و سایر کسب‌وکار‌های داخلی تلاش کرده‌اند خدمات مناسبی به کاربران ارائه دهند. همچنین بسیاری از این کسب‌وکار‌ها عضو سازمان نظام صنفی رایانه‌ای هستند و برای پاسخگویی به مراجع قضایی و حفظ حقوق کاربران اعلام آمادگی کرده‌اند.

آشتیانی تأکید کرد: افرادی که دانش کافی درباره کیف پول‌های سخت‌افزاری و نگهداری امن کلید خصوصی و کلمات بازیابی دارند، می‌توانند از کیف پول‌های شخصی نیز استفاده کنند، اما در مجموع توصیه می‌شود کاربران تا حد امکان از پلتفرم‌های خارجی که هیچ‌گونه پاسخگویی در داخل کشور ندارند فاصله بگیرند.

او همچنین خاطرنشان کرد: رمزدارایی‌ها امروز به‌عنوان یک کلاس جدید دارایی در کنار بازار‌هایی مانند املاک، خودرو، فلزات گران‌بها و بورس مطرح هستند و آینده روشنی نیز دارند، اما کاربران باید با مفاهیم اولیه این بازار، ریسک‌ها، نوسانات، نقدشوندگی، فناوری بلاک‌چین و ‌… آشنا باشند.

رئیس کمیسیون بلاک‌چین سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور گفت: اتفاقی که برای کوینکس افتاد، برای سایر پلتفرم‌های خارجی فارسی‌زبان نیز می‌تواند رخ دهد و این موضوع قابل پیش‌بینی است. کاربران باید توجه داشته باشند که در چنین شرایطی، علاوه بر نگرانی عمومی، موجی از سوءاستفاده و کلاهبرداری نیز شکل می‌گیرد. افراد سودجو ممکن است با پیام‌های جعلی در شبکه‌های اجتماعی از کاربران بخواهند کلمات خصوصی، رمز عبور یا اطلاعات حساب خود را ارائه دهند؛ کاربران باید فقط از طریق راه‌های رسمی قبلی مانند ایمیل‌ها و کانال‌های رسمی با صرافی ارتباط برقرار کنند و به هیچ پیام غیررسمی در گروه‌ها و کانال‌های فضای مجازی اعتماد نکنند.

آشتیانی گفت: در تمام بازار‌های مالی، از جمله بازار رمزدارایی‌ها، وعده سود ثابت، رشد قطعی قیمت یا پیشنهاد‌های عجیب و غریب باید به‌عنوان نشانه خطر تلقی شود. بازار‌های مالی ذاتاً همراه با نوسان و ریسک هستند، هرچند در کنار این ریسک‌ها، جذابیت‌های مالی خود را نیز دارند و احتمالاً در سال‌های آینده نیز همچنان مورد توجه خواهند بود.