به گزارش خبرگزاری مهر، در هر صنعتی، گذشتهنگری و آیندهنگری دو بال توسعهاند. یکی درسهای تجربه را مرور میکند و دیگری مسیرهای نرفته را میکاود. اما در میانه این دو، حلقهای مفقود وجود دارد: شناسایی، معرفی و تقدیر از کسانی که در زمانِ حال، مرزهای ممکن را جابهجا کردهاند. انتخاب «چهره سال» در هر صنعتی، پاسخی به همین نیاز است؛ آیینی که نه فقط یک تجلیلِ نمادین، که ابزاری راهبردی برای جهتدهی به حرکتِ جمعی محسوب میشود.
تجربه جهانی نشان داده است که تقدیر از چهرههای شاخصِ یک صنعت، فراتر از یک رویداد تشریفاتی عمل میکند. نشریه تایم از سال ۱۹۲۷ با انتخاب «چهره سال»، معیاری برای سنجش تأثیرگذارترین نیروهای شکلدهنده جهان تعریف کرده است؛ معیاری که بر اساس آن، «شخص یا افرادی که بیش از همه بر اخبار و زندگی ما تأثیر گذاشتهاند» شایسته این عنوان هستند. در سطح صنعتی نیز، جوایز متعددی، نه فقط به موفقیتهای فردی، که به نقش آن شخص در تغییر مسیر کل یک اکوسیستم میپردازند.
اما اهمیت این انتخابها فراتر از یک تقدیرِ مقطعی است. این جوایز، به تعبیری، «سنگریزهای هستند که در آبِ راکدِ صنعت انداخته میشوند و موجهای آن تا دورترین نقاطِ اکوسیستم پیش میرود. این موجها چندین کارکرد کلیدی دارند:
الگوسازی و جهتدهی به حرکت جمعی
وقتی یک صنعت، شخصی را به عنوان «چهره سال» برمیگزیند، در واقع به همه فعالان خود پیام میدهد که «این مسیر، مسیرِ درست است؛ این نگرش، نگرشِ مطلوب؛ این دستاورد، دستاوردِ ارزشمند». این پیام، به مراتب از هزاران بخشنامه و دستورالعمل، تأثیرگذاریِ عمیقتری بر فرهنگِ سازمانی و جهتگیریِ سرمایههای انسانی و مالیِ آن صنعت دارد.
تقویت رقابت سالم و نوآوری
جوایزِ صنعتی با شناسایی و تقدیر از پیشگامان، «رقابتِ سازنده» را میان فعالان تقویت میکنند و «تکرارِ بهترینعملکردها» را تشویق مینمایند. در صنعت داروسازی که نوآوری، سرمایهگذاریِ سنگین و ریسکپذیریِ بالایی میطلبد، دیدنِ یک چهره موفق که مسیری دشوار را پیموده و به نتیجه رسیده است، میتواند انگیزهای فراتر از هر مشوقِ مالی باشد.
ایجاد پل ارتباطی با دولت و نهادهای تصمیمگیر
اینجا نقطه عطفِ ماجراست. انتخابِ چهره سال، اگر با معیارهای شفاف و دستاوردهای ملموس انجام شود، به یک «صدایِ جمعیِ مطالبهگر» تبدیل میشود. وقتی صنعت دارو، شخصی را به عنوانِ نماینده برجسته خود معرفی میکند، در واقع به دولت و حاکمیت میگوید: این شخص و دستاوردهایش، نمادِ ظرفیتها و نیازهای ماست. اگر میخواهید صنعت دارو را توسعه دهید، به مسیری که او رفته است توجه کنید، به موانعی که او پشت سر گذاشته است رسیدگی کنید، و به افقی که او نشان داده است اعتماد کنید.
مطالبه گری صنفی
چنین تقدیری، میتواند ابزاری برای «مطالبهگریِ صنفی» باشد؛ نه از سرِ تعارض، که از سرِ نمایشِ توانمندی. چهره سالِ دارو، با دریافت این عنوان، نه فقط یک شخص، که سفیری برای تمامِ فعالانِ آن صنعت میشود؛ سفیری که حرفِ صنعت را به زبانِ دستاورد به گوشِ مسئولان میرساند. تجربه کشورهای دیگر نشان داده که تقدیر از چهرههای شاخصِ صنعتی، بیش از آنکه پاداشِ کارِ گذشته باشد، مشوقی برای حکمرانیِ خوب و انضباطِ مالی در آینده است.
در ایران، صنعت داروسازی با پیشینهای غنی و چالشهایی پیچیده، بیش از هر زمان دیگری به چنین آینهای برای خود و پلکانی برای تعامل با حاکمیت نیاز دارد. کنفرانس پایان سال دارو و آیین «چهره سال دارو»، پاسخی به همین نیاز است؛ رویدادی که در طول چهار سال اخیر، از دکتر محمد عبدهزاده در سال ۱۴۰۱ تا نیما برارجانیان در سال ۱۴۰۴، کوشیده است تا با نگاه به گذشتهی صنعت، مسیرِ آینده را روشنتر کند و صدایِ جمعیِ داروسازانِ ایران را به گوشِ تصمیمسازانِ کشور برساند.
مروری بر چهره سال دارو در چهار سال گذشته
محمد عبدهزاده (چهره سال ۱۴۰۱) به عنوان رئیس سندیکای تولیدکنندگان دارو، نقش مهمی در تحول ساختاری این تشکل صنفی و پیگیری مسائل کلیدی صنعت دارو ایفا کرد.
محمود نجفی عرب (چهره سال ۱۴۰۲) به عنوان رئیس اتاق بازرگانی تهران، با جایگاه والای خود در اتاق بازرگانی، نقشی موثر در پیوند صنعت دارو با بخش خصوصی و اقتصاد کشور داشت. او با تکیه بر توانایی های خود توانست، جایگاه داروسازان را از یک صنف کوچک، به رئیس پارلمان بخش خصوصی کشور ارتقا بخشد.
فریدون مهبودی (چهره سال ۱۴۰۳) به عنوان پدر صنعت بایوتک دارویی ایران، توانست نقش اصلی و کانونی در ایجاد اکوسیستم داروهای بایوتک ایران ایفا کند. در واقع از او به عنوان ایجادکننده این صنعت در کشور یاد می شود.
نیما برارجانیان (چهره سال ۱۴۰۴) به عنوان مدیرعامل گروه کوبل، با رویکردی توسعهمحور و تأکید بر پیوند میان صنعت داروسازی و دانشگاههای برجسته کشور، مسیر جدیدی را در این صنعت ترسیم کرده است
حضور غیرداروسازان در جمع چهره های سال دارو
نکته جالب در این لیست، آن است که دو نفر از آنها، داروساز نیستند ولی به اذعان فعالان دارویی کشور، نقش کلیدی در توسعه داروسازی ایفا کرده اند. انتظار میرود در دوره های آتی، با توجه به تحولات اخیر صنعت دارو و تأکید بر دانشبنیان شدن و توسعهی صادرات، شاهد معرفی چهرهای باشیم که نماینده رویکردهای نوین در صنعت داروسازی ایران باشد.
چهره سال در روزگاری که تاب آوری حرف اول را می زند
اما در روزگاری که آوارِ ترکش بر انبارهای دارو میبارد و زمزمهی کمبود، نفسِ بیماران را تنگ کرده، دیگر نمیتوان چهرهی سال دارو را با معیارهای روزمره سنجید. در این میدانِ دشوار، او دیگر فقط یک مدیر موفق یا پژوهشگر برجسته نیست؛ او تبدیل به نمادِ تدبیرِ بقا میشود.
توقعی که از این چهره در جنگ و بحران میرود، فراتر از افزایش فروش یا توسعهی بازار است. از او میخواهیم:
مدیریتِ ریسکِ زنجیرهی تأمین را در اولویت قرار دهد و با خلاقیت، راههای جایگزین برای تأمین مواد اولیه بیابد.
شفافیت را در اوج التهاب حفظ کند و با گزارشهای صادقانه، نه تنها دلگرمی، بلکه برنامهی روشنی برای عبور از شبهای سخت ارائه دهد و از همه مهمتر،
صدایِ امید باشد؛ کسی که با حضورِ بهموقع و تصمیمهای جسورانهاش، به جامعهی پزشکی و بیماران بگوید: ما میمانیم و میسازیم، حتی اگر سقفِ انبارها لرزان باشد.
اما سختترین و ارزشمندترین انتظار این است که او تنها به مدیریتِ بحرانِ روز بسنده نکند؛ بلکه در دل همین آشوب، گامی استوار در مسیر اصلاح و عملیاتیکردن سیاستهای کلان دارویی کشور بردارد. سیاستهایی که سالها در پشت میزهای نشستهاند و حالا در فشار جنگ، فرصتِ پوستاندازی یافتهاند. از او میخواهیم که با نگاهی فرابخشی، بسترهایِ راکدِ تأمین، توزیع و تجویز را به پویاییِ مقتضیِ شرایط بدل کند؛ بهگونهای که این بحران، نه نقطهی پایان، که نقطهی عطفی برای بازطراحیِ منصفانهتر و کارآمدتر نظام دارویی کشور باشد.
چهرهی سال دارو در شرایط جنگی، کسی نیست که فقط از بحران سخن بگوید، بلکه کسی است که برای بحران، نسخهی عملیاتی میپیچد؛ نسخهای که در آن، قفسههای خالی با تعهدی پر جایگزین میشود و روالهای فرسوده با اصلاحاتی ماندگار گره میخورد. او میراثدارِ اعتمادِ مردمی است که میدانند در تاریکیِ نبرد، هنوز کسانی هستند که چراغِ دارو را روشن نگه میدارند؛ نه برای تقدیر، که برای تکلیف.
